PRAXIS : Mindfulness

Opmerkzaamheid

Zodra relaxatie een feit geworden is, kan opmerkzaamheid ontluiken. Zonder rust is de aandacht niet in staat om zich te richten, hetzij gewoon op wat er aanwezig is, hetzij op één bepaald object, zoals bij concentratie. "Mindfulness" ("smriti") speelt een centrale rol in de Buddhadharma, en behoort tot het Achtvoudige Pad ("juiste opmerkzaamheid" of "samyak-smriti").

Aandachtigheid, opmerkzaamheid of "mindfulness" is zich kalm bewustworden van de vijf componenten van de mens, namelijk lichaam, affect, wil, gedachte & bewustzijn. In de hedendaagse psychologie wordt dit geduid als een niet-elaborerende, niet beoordelende aandachtigheid die in het hier en nu gecenterd blijft. Een opmerkzaamheid die alles wat in het aandachtsveld oprijst, er even in blijft en vervolgens eruit wegtrekt, aanvaardt en dus laat zoals het is.

Twee componenten zijn aanwezig. Allereerst is er een zelf-regulatie van de aandacht, waarbij men door introspectie poogt "in het moment" te blijven. Vervolgens is er een toenemende herkenning van mentale gebeurtenissen hic et nunc, een oriëntatie gekenmerkt door nieuwsgierigheid, openheid en aanvaarding. Wat opdoemt, even blijft en wegtrekt wordt niet gewijzigd. Er wordt dus niets aan toegevoegd en ook niets van weg genomen.

Gewoon zich bewust zijn van wat er is is alles wat men doet.