PRAXIS : Aandachtsoefeningen

Aandachtsoefeningen

Door aandachtsoefeningen leert men beter aandacht te schenken aan de fysieke en mentale gebeurtenissen die lichaam en geest animeren. Dit begint met aandacht te hebben voor lichaamshouding, ademhaling en intentie. Buiten enkele tips over de meest comfortable lichaamshouding en de beste intentie, is het helemaal niet de bedoeling om tijdens opmerkzaamheidsoefeningen de ademhaling te wijzigen. De eerste fase betreft het trainen van de aandacht zonder meer.

Aangezien aandacht door stress, spanning en zenuwachtigheid verstoord wordt, is het zinvol van de "rest & digest response" (de "rust en verteer" reactie) eerst uit te lokken en dit aan de hand van biofeedback te objectiveren. De fysiologische impulsen van de parasympatische tak van het autonome zenuwstelsel kunnen immers, door de galvanische huid-weerstand, de "Galvanic Skin Respons" of "GSR" en/of de "Heart Rate Variability" of "HRV" te meten, nauwkeurig bepaald worden. We beschikken dan over kwantitatieve gegevens die (a) in de tijd opvolgbaar zijn, (b) kunnen teruggekoppeld worden en dus (c) via operante conditionering kunnen aangeleerd worden.

Door deze biofeedback-training is het mogelijk de vereiste rust sneller te vinden. Opmerkzaamheid kan zo gemakkelijk aangeleerd worden.

In een tweede fase, als rust & opmerkzaamheid verbeterd zijn, kan de concentratie aangepakt worden. In functie van de preferenties van de betrokkene, kunnen allerlei oefeningen bedacht worden, gaande van visualisaties, geleide visualisaties en vitale oefeningen (zoals Ch'i Kung), tot concentratie op specifieke objecten en themata.

Bepaalde resultaten kunnen ook via de electroencefalograaf ("EEG") nagetrokken worden. Gemakkelijker leren, zich concentreren en zich zaken herinneren hangen samen met de activiteit van de sensori-motorische cortex en de SMR-frequentieband (12 - 16 Hz). Zo leidt verscherpte sensualisatie (het zich nauwkeurig kunnen "inbeelden" van zintuigelijke data) tot het makkelijker produceren van Alpha-golven (12 - 8 Hz). Een toename van creatieve inzichten reflecteert zich dan weer in Theta-golven (8 - 4Hz), niettegenstaande deze veralgemeningen altijd nader dienen gepreciseerd te worden.